Diagnostyka autyzmu, zespołu Aspergera, ADHD

W Centrum Kontakt prowadzona jest specjalistyczna, kompleksowa diagnostyka tzw. całościowych zaburzeń rozwoju, m.in. autyzmu i zespołu Aspergera oraz ADHD. Diagnostyka obejmuje diagnozę psychologiczną, prowadzoną przez psychologa oraz diagnozę psychiatryczną.


Kompleksowa diagnoza zaburzeń rozwojowych składa się z pięciu spotkań specjalistów z rodzicami i dzieckiem oraz konsylium specjalistów, w następującej kolejności:

  • Spotkanie rodziców z psychologiem – pogłębiony wywiad (ok. 2 godz.)
  • Dwa spotkania dziecka z psychologiem – obserwacja i badanie dziecka (2 x 1 godz.)
  • Spotkanie rodziców z psychiatrą – wywiad (ok. 1 godz.)
  • Badanie dziecka przez psychiatrę (ok. 1 godz.)
  • Konsultacja psychologa i psychiatry (ok. 30 min.)
  • Przekazanie diagnozy rodzicom we wspólnej rozmowie z psychiatrą i psychologiem (ok. 30 min.)

W przypadku osób dorosłych procedura jest taka sama. Jeśli przyjazd rodziców nie jest możliwy, prosimy o spotkanie z inną osobą bliską (np. rodzeństwo, współmałżonek) lub staramy się przeprowadzić wywiad poprzez np. skype lub wysłanie mailowo kwestionariusza z pytaniami.

Koszt kompleksowej diagnozy w pakiecie diagnostycznym, płatnym jednorazowo, wynosi 1150 zł.
Możliwe jest opłacenie każdego spotkania osobno, wtedy sumaryczny koszt wynosi 1370 zł.

ADHD
Autyzm
Zespół Aspergera


Zespół

Diagnostyka autyzmu, zespołu Aspergera, ADHD
Magdalena Pytel
Psycholog, psychoterapeuta
    Diagnostyka autyzmu, zespołu Aspergera, ADHD
    Andrzej Wakarow
    Lekarz, specjalista psychiatra, Dyrektor Medyczny Centrum Kontakt

      Autyzm

      Autyzm to zaburzenie rozwojowe, które jest coraz częściej diagnozowane u dzieci. Zaniepokojeni rodzice często zgłaszają się do lekarza lub psychologa, ponieważ widzą niepokojące sygnały w rozwoju ich dziecka – często jest to brak rozwoju mowy, brak reakcji na prośby czy polecenia, niechęć do nawiązywania kontaktów z innymi dziećmi, zachowania agresywne lub autoagresywne. Zachowania te rodzice obserwują zwykle pomiędzy 2 a 5 rokiem życia dziecka.

      Pierwszą osobą, która opisała autyzm jako odrębną jednostkę był lekarz psychiatra Leo Kanner, miało to miejsce w latach 40-tych XX wieku. Badania jego dotyczyły tylko chłopców, u których obserwował on nieumiejętność wchodzenia w kontakt z drugim człowiekiem, „dziwaczne” zachowania (np. kręcenie się wokół własnej osi, machanie rękoma) czy izolację od otoczenia.

      Aktualny stan wiedzy na temat autyzmu potwierdza , że jest to zaburzenie o charakterze neurorozwojowym, nie ma podłoża genetycznego ani środowiskowego. Najprawdopodobniej już w okresie życia płodowego dochodzi do zaburzenia pewnych procesów neurologicznych w mózgu, które potem mogą (ale nie muszą) skutkować pojawieniem się autyzmu. Autyzm statystycznie częściej dotyka chłopców i jego objawy najwyraźniej widoczne są od ok 2 roku życia dziecka.

      Charakterystyczne dla autyzmu są:

      • zaburzenia w rozwoju mowy (mowa nie rozwija się, jest opóźniona lub następuje regres w jej rozwoju),
      • schematyczne , powtarzalne zachowania – dzieci lubią stałość, przewidywalność, rytuały, nie lubią nagłych zmian (np. często dzieci chcą chodzić tylko jedną ulubioną trasą, bawią się tylko określonymi zabawkami),
      • używanie zabawek niezgodnie z ich przeznaczeniem – dzieci zamiast bawić się resorakami, ustawiają je w rzędy obok siebie, wpatrują się długo w wirujące obiekty (np. bączek, koła auta),
      • trudność we wchodzeniu w kontakty z rówieśnikami – dzieci albo izolują się od innych dzieci (np. nie chcą wejść na plac zabaw, gdy są tam inne dzieci) lub też nawiązuje te kontakty w nieprawidłowy sposób (np. zbyt mocno przytulają innych, popychają),
      • trudność z kontaktem wzrokowym – kontakt ten jest bardzo ulotny lub nie ma go wcale lub odwrotnie – jest on zbyt intensywny,
      • zachowania agresywne lub autoagresywne – zdarzają się dzieci, które z uwagi na swoje trudności w komunikacji z innymi potrafią uderzyć, popchnąć,
      • zachowania stymulacyjne – czyli takie, gdzie dziecko za pomocą swojego ciała dostarcza sobie stymulacji (np. wirowanie wokół własnej osi, machanie rączkami, manipulowanie paluszkami blisko oczu, podskakiwanie),
      • trudności w obrębie tzw. Integracji Sensorycznej – dziecko nie lubi określonego rodzaju faktur, materiałów, jada tylko wybrane (mocno ograniczone) przez siebie pokarmy, nie lubi być dotykane czy przytulane (lub wręcz odwrotnie potrzebuje tego w nadmiarze).

      Aby prawidłowo postawić diagnozę autyzmu potrzebny jest zespół specjalistów składający się z lekarza psychiatry dzieci i młodzieży oraz psychologa. Diagnoza polega na przeprowadzeniu szczegółowego wywiadu z rodzicami dziecka, a także na obserwacji samego dziecka – gdzie dziecko ma możliwość swobodnej zabawy, ale też proszone jest o wykonanie różnych poleceń.

      Po otrzymaniu diagnozy najlepszym rozwiązaniem jest podjęcie z dzieckiem intensywnej terapii – psychologicznej, pedagogicznej, logopedycznej oraz sensorycznej.

      W przypadku dzieci z autyzmem bardzo ważne jest, aby zaczynały one swoją przygodę z terapią w małych kameralnych grupach, gdzie mają zapewnioną opiekę indywidualną (tzw. terapeuta cień, który pracuje tylko z jednym dzieckiem). Istotne jest zapewnienie konkretnemu dziecku terapii szytej pod jego potrzeby – u niektórych większy nacisk należy położyć na zajęcia z pedagogiem, u innych z logopedą, etc. Plan terapii dziecka powinien zostać poprzedzony wykonaniem wcześniej odpowiednich testów, które pokazują specjalistom, gdzie leżą największe trudności.


      Zespół Aspergera

      Zespół Aspergera jest od kilku lat nazwą, której bardzo często używa się potocznie do określania dzieci z różnymi trudnymi zachowaniami. Nierzadko takie „diagnozy” stawiane są na wyrost i w oparciu jedynie o zbyt ograniczone dane. Zachowania typowe dla zespołu Aspergera ujawniają się najczęściej, kiedy dziecko rozpoczyna edukację szkolną (oczywiście jest też możliwe zdiagnozowanie dziecka wcześniej), jednak równie często diagnostykę rozpoczyna się dopiero w wieku młodzieżowym, jak i w dorosłości.

      To, co może naprowadzić na myśl o diagnozie w tym kierunku, to często bardzo wybiórcze i intensywne zainteresowania jedną lub kilkoma dziedzinami – np. dziecko zna na pamięć rozkład autobusów w swoim mieście, topografię ulic, dokładne nazwy typów autobusów, etc. Zainteresowanie to jest niezwykle silne, może ono się zmieniać – dziecko interesujące się mocno dinozaurami, może za kilka miesięcy zacząć bardzo dokładnie zagłębiać tematykę np. piłki nożnej.

      W dorosłym życiu niekiedy zdarza się takie silne fascynacje przełożyć na pracę, ale niestety, nie jest tak zawsze. Bywa , że osoby dorosłe z zespołem Aspergera nie są w stanie dłużej utrzymać płatnego zajęcia, ze względu na szereg innych deficytów (np. w sferze społecznej).

      W kontaktach rówieśniczych dzieci z zespołem Aspergera zwykle wykazują potrzebę kontaktu z innymi, ale często kontakt ten próbują nawiązać w niewłaściwy sposób (np. poprzez popchnięcie kolegi, zabranie mu czegoś). Bywa, że dzieci te są bardzo dobrze rozwinięte pod względem intelektualnym, dlatego towarzystwo rówieśników może być dla nich nużące, a z drugiej strony poprzez słabszy rozwój sfery emocjonalnej, mogą być oni przez innych odpychani.

      Częstą cechą dzieci z zespołem Aspergera jest szybki rozwój mowy. Dzieci mówią pełnymi zdaniami, mają bogaty zasób słownictwa (często nieadekwatny do wieku). Potrafią doskonale porozumiewać się z osobami dorosłymi, często imponując w ten sposób przypadkowym osobom. Zdarzają się również monologi, gdzie dziecko zafiksowane na swoim ulubionym temacie, zdaje się nie zwracać uwagi na swojego rozmówcę.

      W sferze emocjonalnej dzieciom z zespołem Aspergera może brakować empatii, zrozumienia dla drugiej osoby, mogą nie dostrzegać tego, jak ich zachowania wpływają na inne osoby z otoczenia. Dziecko z zespołem Aspergera może kogoś obrazić poprzez swoją zbytnią szczerość, bywa też, że łatwo ulega manipulacjom ze względu na swoją łatwowierność oraz zbyt dosłowne rozumienie słów innych ludzi.

      W wieku nastoletnim oraz dorosłym zespół Aspergera może być mylony z depresją lub zaburzeniami lękowymi. Im starsza jest osoba z zespołem Aspergera się staje, tym bardziej może dostrzegać, jak bardzo różni się w swoim funkcjonowaniu od innych osób. Ich zachowania są ciągle niezrozumiałe, co powoduje cierpienie oraz obniżenie nastroju. Również ze względu na szereg zaburzeń w sferze Integracji Sensorycznej może być takiej osobie trudno skupić się w hałasie, w sali pełnej bodźców wizualnych. Osoby z zespołem Aspergera wymagają precyzyjnego i jasnego formułowania komunikatów, działają raczej jednozadaniowo, lepiej rozumieją polecenia w formie wizualnej niż werbalnej.

      Najefektywniejszą formą leczenia osób z zespołem Aspergera jest połączenie terapii w systemie indywidualnym z terapią prowadzoną w małej grupie np. w formie TUS (Trening Umiejętności Społecznych). TUSy powinny być prowadzone w małej grupie, dobranej do siebie pod względem wieku oraz sposobu funkcjonowania, gdzie dzieci lub młodzież, w bezpiecznych i przewidywalnych warunkach, uczą się reguł funkcjonowania w grupie, w relacjach z innymi osobami.